De zzp-wet is er, zzp'ers geven het kabinet een 3,2

De Eerste Kamer heeft ja gezegd tegen de Vbar-wet. Vanaf nu geldt er een rechtsvermoeden van werknemerschap. Kort gezegd: als je als zzp'er werkt onder omstandigheden die veel op een dienstverband lijken, gaat de wet er in eerste instantie van uit dat je eigenlijk werknemer bent. Wie dat wil weerleggen, moet dat zelf aantonen.

Voor opdrachtgevers is dit geen theoretisch verhaal. Wie nu zzp'ers inhuurt, moet kunnen uitleggen waarom die relatie geen dienstverband is. Dat vraagt om vastleggen: hoe zelfstandig werkt iemand, wie bepaalt de werktijden, wie loopt het ondernemersrisico. Geen vinkjeslijst achteraf, maar iets dat je vooraf op orde hebt.

Precies op het moment dat deze wet erdoor komt, blijkt hoe de zzp'ers er zelf in staan. Een rapportcijfer van 3,2 voor het kabinetsbeleid rond zzp. Geen understatement, geen voorzichtige kritiek. Een dikke onvoldoende. De vraag die erbij hoort is vooral: waar blijft de duidelijkheid, en niet nog een nieuwe regel bovenop de vorige.

Die onvrede staat niet los van een ander verhaal dat deze week naar buiten kwam. Zzp'ers die verplicht via een intermediair moeten werken, verliezen daardoor opdrachten en inkomen. Een "dure toegangspoort", zo wordt het genoemd. Het idee achter zo'n verplichte tussenpartij is vaak controle en zekerheid voor de opdrachtgever. Maar de zzp'er die zelf iets wil regelen, betaalt daarvoor de rekening in euro's en in gemiste opdrachten.

Dat is het patroon dat je nu ziet ontstaan. Regels die bedoeld zijn om schijnzelfstandigheid tegen te gaan, raken ook de zzp'er die gewoon zelfstandig wil zijn en dat prima kan onderbouwen. De wet maakt geen onderscheid tussen de zzp'er die bewust voor risico en vrijheid kiest en de constructie die eigenlijk verkapt loondienst is. Beide vallen onder hetzelfde rechtsvermoeden.

Voor werkgevers betekent dit dat de vrijblijvendheid eraf is. Een zzp'er inhuren omdat het net iets makkelijker is dan iemand in dienst nemen, kan nu een juridisch risico worden dat je zelf moet weerleggen. Voor zzp'ers betekent het dat ze hun eigen positie scherper moeten kunnen uitleggen, en dat ze in de tussentijd merken dat opdrachtgevers voorzichtiger worden.

Wat er niet ligt, is een concreet tijdpad voor wanneer dit voor iedere sector helder wordt. Dat is precies waar het cijfer 3,2 vandaan komt. Niet het idee achter de wet is het probleem, maar het gevoel dat je als zzp'er nog steeds niet weet waar je aan toe bent.

Bij Will Werk zien we die spanning terug bij zowel de bedrijven als de mensen die we plaatsen. Werk goed regelen begint met weten wat een contract eigenlijk is, niet met hopen dat het wel goed zit.