Een zzp-regel vertraagt de versterking van huizen in Groningen

Duizenden huizen in Groningen moeten nog worden versterkt tegen aardbevingsschade. De mensen die daar wonen wachten al jaren. Nu zegt de minister dat die operatie opnieuw vertraging kan oplopen. Niet vanwege geld, en niet omdat er te weinig bouwvakkers zijn. De vertraging dreigt door iets veel kleiners: onduidelijkheid over wie zzp'er is en wie eigenlijk werknemer.

Veel van het werk in de versterkingsoperatie wordt gedaan door zelfstandigen. Constructeurs die de schade beoordelen, inspecteurs, specialisten die per project worden ingehuurd. Dat werkt al jaren zo. Maar de Belastingdienst kijkt strenger naar schijnzelfstandigheid, en aannemers en overheidsinstanties die deze mensen inhuren durven dat nu minder makkelijk te doen. Een naheffing achteraf, of het risico dat een zzp'er alsnog als werknemer wordt aangemerkt, is voor een opdrachtgever geen kleinigheid.

Dat is precies het probleem waar ook andere sectoren tegenaan lopen. Iemand kan vijftien jaar voor dezelfde opdrachtgever werken en toch, juridisch gezien, geen werknemer zijn. Andersom kan iemand die net begint als zelfstandige, meteen tegen de vraag aanlopen of zijn opdracht wel echt zelfstandig werk is. De regels zijn niet nieuw, maar de manier waarop ze worden gehandhaafd, verandert. En dat raakt niet alleen ICT-freelancers of interim-managers. Het raakt ook de constructeur die een scheur in een fundering beoordeelt.

Voor een opdrachtgever in de versterkingsoperatie levert dat een lastige keuze op. In loondienst nemen kan niet zomaar, het werk is tijdelijk en projectmatig. Doorgaan met zzp'ers zoals voorheen voelt onzeker. Het gevolg is dat sommige opdrachten vertraging oplopen terwijl iedereen wacht op duidelijkheid over wat wel en niet mag.

Voor de zzp'er zelf is het net zo onprettig. Je doet je werk zoals je het altijd deed, en plotseling is de vraag niet meer of je goed werk levert, maar of je volgens de wet wel zelfstandig genoeg bent. Dat is geen abstracte discussie voor beleidsmakers. Het bepaalt of je volgende maand nog een opdracht hebt.

En terwijl dat wordt uitgezocht, staat een huis in Groningen nog steeds op de lijst voor versterking. De mensen die daar wonen hebben weinig boodschap aan de vraag of hun inspecteur een zzp'er of werknemer is. Zij willen weten wanneer hun huis klaar is.

Dit soort discussies over schijnzelfstandigheid speelt op meer plekken tegelijk, van de bouw tot de zorg tot de bezorgsector. De wetgeving is bedoeld om mensen te beschermen die eigenlijk gewoon werknemer zijn maar als zzp'er worden ingezet. Het lastige is dat de regels ook zzp'ers raken die heel bewust voor zichzelf werken, en opdrachtgevers die geen andere keuze hebben dan tijdelijk personeel inhuren voor werk dat nu eenmaal tijdelijk is.

Wie in de bouw, techniek of als zzp'er met dit soort vragen zit, hoeft niet te wachten tot de wetgeving is uitgekristalliseerd om aan het werk te gaan. Bij Will Werk staan vacatures in onder meer Bouw & Infra en Techniek waar dat vandaag al kan.