Geen AI gebruiken op je werk? Dat kan nu je ontslag betekenen

Een bekend privacybedrijf dreigt personeel te ontslaan dat geen AI gebruikt. Geen omscholingstraject, geen zachte landing. Gewoon: gebruik je het niet, dan lig je eruit.

We weten niet precies hoeveel mensen het treft of welke functies. Wat we wel weten: dit is niet langer een bedrijf dat AI aanbiedt als hulpmiddel. Het is een bedrijf dat het verplicht stelt, met ontslag als stok achter de deur.

Dat is iets anders dan de tools die de afgelopen jaren overal verschenen. Eerst was AI een knop die je kon indrukken als je zin had. Nu wordt het voor sommige werknemers een eis waar je op wordt afgerekend, naast de dingen waar je al op wordt afgerekend.

Voor werkzoekenden betekent dit dat "kun je met AI werken" sluipenderwijs op dezelfde plek komt te staan als "kun je met Excel werken". Niet omdat het leuk klinkt op een vacature, maar omdat het ontslaggrond kan worden als je het niet doet.

Voor werkgevers ligt er een andere vraag. Als je AI-gebruik verplicht stelt, moet je ook uitleggen wat dat precies inhoudt en hoe je het meet. "Gebruik je AI" is geen harde maatstaf. Wie bepaalt of iemand het goed genoeg doet, en wie leert het de mensen die er nog niet mee werken voordat het een ontslaggrond wordt?

Er zit ook een verschil tussen bedrijven die hun mensen tijd en training geven om met AI te leren werken, en bedrijven die simpelweg zeggen: doe het of vertrek. Het eerste is een investering. Het tweede is een dreigement dat de druk bij de werknemer legt, zonder dat duidelijk is of die werknemer ooit de kans heeft gekregen het te leren.

Wat dit verhaal duidelijk maakt: AI op de werkvloer is niet meer alleen een kans om sneller te werken. Het wordt voor een deel van de beroepsbevolking een voorwaarde om te blijven werken. Dat verandert de manier waarop je naar je eigen baan moet kijken, ook als je zelf niet bij zo'n bedrijf werkt.

Bij Will Werk zien we in vacatures steeds vaker dat AI-vaardigheid wordt genoemd, niet als harde eis maar als iets dat helpt. Dit verhaal laat zien waar dat naartoe kan gaan als werkgevers het dwingend maken zonder er iets concreets tegenover te zetten.