Nieuwe zzp-wet lost niks op, zeggen experts, zolang er niet wordt gehandhaafd

"Lost niks op zolang er niet wordt gehandhaafd." Dat zeggen experts over de nieuwe zzp-wet die het kabinet vorige week aankondigde. Geen verbaal gevecht in een talkshow, maar een nuchtere constatering van mensen die al jaren zien hoe schijnzelfstandigheid blijft bestaan, wet of geen wet.

Het kabinet noemt het wetsvoorstel de Zelfstandigenwet. Die moet vanaf 2028 duidelijker maken wie zzp'er is en wie eigenlijk gewoon in dienst hoort te zijn. Minister Aartsen zegt dat de wet wel degelijk duidelijkheid biedt, en dan vooral in vergelijking met het Deliveroo-arrest. Dat arrest gaf rechters jarenlang houvast om per geval te beoordelen of iemand zelfstandig werkte of niet, maar leverde geen vaste criteria op waar bedrijven en zzp'ers van tevoren mee konden rekenen.

Daar zit precies het probleem waar lezers van NU.nl op reageerden. Een wet die op papier verduidelijkt wie ondernemer is, lost niks op als niemand controleert of bedrijven zich eraan houden. Nederland kent al langer regels tegen schijnzelfstandigheid. Die werden amper gehandhaafd. Een nieuwe wet verandert daar niets aan, zeggen de experts, tenzij er ook capaciteit komt om te controleren en te beboeten.

Voor werkgevers die nu zzp'ers inhuren, betekent dit vooral: afwachten en voorzichtig zijn. HR Praktijk schrijft dat het inhuren van een zelfstandige nog steeds kan, maar dat de rechtsonzekerheid intussen groter wordt, niet kleiner. Bedrijven weten niet zeker of hun constructie over twee jaar nog standhoudt, en een wet die pas in 2028 ingaat, verandert daar voorlopig niets aan.

Voor zzp'ers zelf is het beeld hetzelfde: onduidelijkheid die blijft hangen. Wie als zelfstandige werkt, wil weten of die status houdbaar is. Een wet die aangekondigd wordt maar nog jaren op zich laat wachten, en waarvan nu al experts zeggen dat handhaving ontbreekt, biedt weinig houvast voor wie morgen een nieuwe opdracht tekent.

Wat er dus verandert voor wie nu een zzp'er inhuurt of zelf zzp'er is: nog niets. De wet moet nog door het parlement, de handhaving moet nog vorm krijgen, en tot 2028 geldt het oude kader met alle onzekerheid van dien. Wie nu al twijfelt over een constructie, doet er goed aan dat gesprek niet uit te stellen tot de wet er is.

Bij Will Werk zien we in onze eigen vacatures, van Juridisch & Compliance tot Bouw & Infra, hoe vaak de vraag "zzp of in dienst" al bij de eerste sollicitatie op tafel ligt. Die vraag wordt voorlopig niet makkelijker beantwoord.