Per 2028 moet de nieuwe zzp-wet een einde maken aan de eeuwige discussie, maar de invulling is er nog niet

"Een einde maken aan de jarenlange zzp-discussie." Dat is wat de minister wil met de nieuwe Zelfstandigenwet, die per 2028 moet ingaan. Een flinke belofte, voor iets waar al jaren gesteggel over is.

Waar gaat het over. De wet moet duidelijk maken wanneer iemand echt zelfstandig is en wanneer iemand eigenlijk gewoon in loondienst hoort te werken. Nu is dat vaak gissen. Een zzp'er die al jaren voor dezelfde opdrachtgever werkt, op dezelfde plek, op dezelfde tijden, loopt het risico dat de Belastingdienst zegt: dit is geen zelfstandigheid, dit is een verkapt dienstverband. Daar hangt dan een naheffing aan vast, voor de opdrachtgever.

De minister noemt het idee een "veilige haven" voor de echte zelfstandige. Werk je aantoonbaar zelfstandig, dan val je buiten de discussie. Werk je in de praktijk als werknemer maar factureer je als zzp'er, dan niet. Dat klinkt helder, maar de vraag is natuurlijk waar die grens precies ligt. En dat is nog niet rond.

Volgens de NOS moet de wet zowel zzp'ers als opdrachtgevers duidelijkheid geven. Allebei hebben daar nu last van het ontbreken van. Een opdrachtgever die een zelfstandige inhuurt weet soms niet of dat straks een probleem oplevert. Een zelfstandige weet soms niet of zijn constructie houdbaar is. Die onzekerheid zorgt ervoor dat bedrijven voorzichtiger worden met het inhuren van zzp'ers, en dat zelfstandigen zich zorgen maken over hun bestaansrecht.

Welingelichte Kringen meldt dat de invulling van de wet concreter wordt, maar dat een deel nog open ligt. Dat is misschien wel de kern van het verhaal: er is een datum, 2028, er is een richting, veilige haven voor de echte zelfstandige, maar de precieze criteria liggen er nog niet. Voor wie nu al als zzp'er werkt of overweegt opdrachtgevers aan te nemen, is dat een lastige positie. Je weet dat er iets verandert, maar niet precies wat.

Voor werkgevers betekent dit vooral: blijf de komende tijd volgen hoe de criteria uitkristalliseren. Wie nu veel met zelfstandigen werkt, doet er goed aan om nu al kritisch te kijken naar hoe die samenwerking eruitziet. Werkt iemand feitelijk als werknemer, met vaste uren en weinig eigen regie, dan is dat een risico dat met deze wet niet kleiner wordt, eerder duidelijker in beeld komt.

Voor zelfstandigen zelf is het advies vergelijkbaar. Een zzp'er die voor meerdere opdrachtgevers werkt, zelf zijn tarief bepaalt en zijn werk zelf inricht, zit waarschijnlijk aan de goede kant van de toekomstige grens. Wie structureel voor één opdrachtgever werkt onder voorwaarden die op een dienstverband lijken, doet er goed aan daar nu al over na te denken, niet pas als de wet er is.

Of de wet daadwerkelijk een einde maakt aan de discussie, zoals de minister hoopt, is nog afwachten. Een wet die moet verduidelijken wat onduidelijk is, moet dat zelf wel heel precies doen. Tot die precisie er is, blijft het voor opdrachtgevers en zelfstandigen een kwestie van op de voet volgen wat er in de komende maanden concreet wordt.