Sinds 2 augustus moet een werkgever zeggen of AI meebeslist over je sollicitatie

Sinds 2 augustus moet een werkgever laten weten wanneer een computer meebeslist over jouw sollicitatie. Dat is geen slogan van een consultant, dat zijn nieuwe transparantieverplichtingen die sinds die datum gelden voor het gebruik van AI binnen HR.

Wat betekent dat in de praktijk. Steeds meer bedrijven laten een cv-scanner de eerste selectie doen, of gebruiken een chatbot om kandidaten voor te sorteren voordat een recruiter er ooit naar kijkt. Vaak wist je dat als sollicitant niet. Je stuurde je cv in, kreeg een afwijzing, en had geen idee of een mens die brief had gelezen of dat een algoritme al had besloten dat je er niet doorheen kwam.

Voor werkgevers verandert er nu iets concreets. Als AI een rol speelt in het aannameproces, moet dat duidelijk zijn. Niet ergens verstopt in de kleine lettertjes van een privacyverklaring, maar zichtbaar voor de mensen die solliciteren. Dat vraagt iets van bedrijven die dit al jaren draaien zonder erbij stil te staan: uitzoeken waar AI precies in het proces zit, en dat helder maken.

Sommige bedrijven wachten niet af tot een wet ze dwingt. Volkswagen Pon en CZ reiken al een 'AI-zwemdiploma' uit aan medewerkers. De gedachte erachter is simpel: voordat je iemand in het diepe laat springen, wil je weten dat hij kan zwemmen. Dus eerst een training, dan pas AI-tools gebruiken in je werk. Het is geen wettelijke eis, maar een manier om intern te borgen dat mensen weten wat ze doen voordat ze een algoritme loslaten op, bijvoorbeeld, een stapel sollicitaties.

Voor bedrijven met HR- en recruitmentfuncties is dit relevant, en niet alleen voor de grote namen. Wie een vacature uitzet en daarbij een tool gebruikt die cv's rangschikt, valt onder diezelfde transparantieplicht als een multinational. De schaal maakt niet uit, de verplichting wel.

Voor IT- en technologierollen ontstaat er ook iets nieuws: iemand moet die transparantie technisch inregelen. Software die uitlegt waarom een kandidaat is afgewezen, of op welk punt AI heeft meegewogen, bouwt zichzelf niet. Dat is werk, en waarschijnlijk werk dat de komende tijd vaker wordt uitgezet.

Voor wie op zoek is naar een baan, verandert er iets kleins maar concreets: je mag nu vragen of AI een rol speelt in de selectie. Krijg je een standaardafwijzing zonder toelichting, dan mag je daar iets van vinden. De wet geeft je daarvoor nu een basis, ook als de praktijk nog moet groeien.

Het idee van een AI-zwemdiploma klinkt misschien overdreven, maar het raakt de kern van waar deze regels om gaan. Niet iedereen die met AI werkt, weet precies wat hij aan het inzetten is. Een training voordat je begint, en openheid zodra je het gebruikt, is niet meer dan wat je van elk ander proces op de werkvloer zou verwachten.

Bij Will Werk zetten we AI in om vacatures en kandidaten sneller bij elkaar te brengen, maar we vinden dat je als sollicitant altijd mag weten waar een beslissing vandaan komt.